Gehouden informatieavond SOGK

Verslag Info-avond SOGK

Op maandagavond 26 maart jl. vond in gebouw Elim een informatie-avond plaats waarin mevrouw Annelies van der Kolk, voorzitter van de Stichting Oude Gelderse Kerken, de aanwezigen informeerde over de werkwijze van deze stichting.

De kerkrentmeesters zijn het gesprek aangegaan met de SOGK omdat zij de opdracht hebben gekregen van de grote kerkenraad om te onderzoeken of de Oude Helenakerk ondergebracht kan worden in een of andere beheersvorm.

Tijdens een prettig verlopen avond werden de aanwezigen op de hoogte gebracht van wat de SOGK is en doet.

De SOGK bestaat inmiddels veertig jaar en heeft nu zestien kerken, een synagoge, vijf kerktorens en een kapel in haar bezit. Het bestuur van de stichting bestaat uit acht personen, allen vrijwilligers en één deels betaalde kracht. Ieder met een eigen specialiteit. Een van deze mensen is G. Oldenbeuving, de orgelspecialist van het gezelschap, ons allen welbekend.

Het doel van het SOGK is de kerkgemeenschappen te ‘ontzorgen’  zodat zij niet langer de directe zorg voor het gebouw hebben, maar zich kunnen richten op het ’samen-kerk-zijn’.

Kerken zitten in het hart van de samenleving  en zijn letterlijk bakens in het landschap.

Men is zich ervan bewust dat een overdracht een zeer emotioneel en moeilijk proces is, dat een plaatselijke kerkgemeenschap doormaakt. Bij de SOGK staat echter voorop dat de kerk, kerk kan blijven en ook als zodanig gebruikt kan blijven. Daarnaast zullen andere activiteiten in een kerk plaats moeten vinden om e.e.a. exploitabel te maken. Voorop staat dat die activiteiten passen bij de waardigheid van een kerkgebouw. Die activiteiten organiseert de SOGK niet zelf. Als een kerk aangekocht wordt, vindt tegelijk de installatie plaats van een activiteitencommissie bestaande uit enthousiaste, plaatselijke mensen, al dan niet met een kerkelijke achtergrond die gaan zorgen voor activiteiten en dus voor opbrengsten. Een advies is om de kerk te verhuren voor evenementen. Het financiële risico van het al dan niet slagen van een manifestatie ligt dan bij de organisator en niet bij de activiteitencommissie.

De SOGK neemt niet zomaar elk kerkgebouw over, dat haar aangeboden wordt. Men heeft een helder beleid, werkt met een duidelijke begroting en heeft een eenvoudig verdienmodel. De exploitatie van een kerk dient haalbaar te zijn. Het gebouw dient kant en klaar te zijn voor exploitatie. Dus geen achterstallig onderhoud en de kerk moet voorzien zijn van een keukenpantry en toilet. En het dient te gaan om een monumentale kerk.

De geldmiddelen van het SOGK bestaan uit subsidies die beschikbaar zijn voor onderhoud van monumentale kerken zowel van het rijk als de van provincie én particulier geld (donateurs, legaten en fundraising). De SOGK doet ook aan educatie, stelt lespakketten voor scholen samen, organiseert excursies en heeft een dvd uitgebracht met impressies van de overgenomen kerken.

Voor het hele traject dat met een overname gemoeid is, wordt ongeveer twee jaar uitgetrokken. In deze periode is er veel overleg en moet er veel onderzocht worden.

Het bestuur van de SOGK bestaat zoals gezegd uit vrijwilligers die alles doen, zoals een eerste bouwkundige inspectie van het gebouw en orgel, de onderhandelingen, contracten maken etc. Met het huidige bezit en een aantal kerken die in de ‘pijplijn’ zitten, heeft men het maximum bereikt wat men aankan als stichting.

Tot zover het algemene verhaal over wat de SOGK doet.

Wat betekent dit nu concreet voor de Protestantse Gemeente Aalten en de Oude Helenakerk?

Namens het college van kerkrentmeesters is een aantal van haar leden in gesprek gegaan met de SOGK om te kijken wat de stichting voor de Oude Helenakerk kan betekenen. Deze verkennende gesprekken hebben geresulteerd in een inspectie van de Oude Helenakerk door de heer Rohaan van het SOGK  De SOGK heeft toen geconcludeerd dat de Oude Helenakerk in aanmerking zou kunnen komen voor overname in 2020.

Dit betekent niet het einde van het verhaal. Integendeel, nu begint het pas.

Zoals de kerk er nu bijstaat, is hij niet exploitabel. Bouwkundig dient er veel te gebeuren, plannen moeten gemaakt worden. Van Hoogenvest Architecten is gevraagd een haalbaarheidsonderzoek te doen. Zij doen meer werkzaamheden voor het SOGK en hebben een grote ervaring met erfgoedprojecten. De kosten van dit onderzoek worden grotendeels betaald uit ontvangen subsidies. De P.G.A. draagt ruim € 1.100 bij.

Het is de bedoeling dat er uiteindelijk een plan van aanpak komt dat voorgelegd wordt aan de kerkenraad ter beoordeling en verdere behandeling.

Na de zeer duidelijke en heldere uiteenzetting van mevrouw Van der Kolk, konden er vragen worden gesteld waarvan enthousiast gebruik werd gemaakt.

Zo werd duidelijk dat gebouw Elim niet voor overname in aanmerking komt (niet monumentaal). Bij overdracht van de kerk wordt vastgelegd dat alleen de plaatselijke kerkgemeenschap de huur kan opzeggen (het kunnen ‘kerken’ is dus gewaarborgd).

Mocht de Stichting Oude Gelderse Kerken ontbonden worden om wat voor reden dan ook, gaan de kerkgebouwen weer terug naar hun voormalige eigenaren (wordt contractueel vastgelegd). Op de vraag of het vinden van vrijwilligers moeilijk is, zowel op SOGK-niveau als op plaatselijk niveau (de activiteitencommissies) wordt geantwoord dat dit geen problemen oplevert. Plaatselijke mensen waren veelal al actief bij de fondswerving voor hun kerk betrokken en blijven hun werk doen.

Op de vraag om wat over het bankenplan te zeggen ging mevrouw Van der Kolk niet in.

Monumentenzorg zal een belangrijke rol gaan spelen bij wat wel en niet mag. Het SOGK heeft hier goede contacten mee.

Deze informatieavond ging dus over hoe de procedure werkt, wat de SOGK doet en waarom. Aan het eind van de avond kregen we dia’s te zien van alle monumenten die de SOGK in die veertig jaar heeft overgenomen.

Na mevrouw Van der Kolk met een bos bloemen bedankt te hebben voor haar uiteenzetting, werd de bijeenkomst beëindigd en werden de aanwezigen uitgenodigd nog even een kop koffie of thee te drinken.

Namens de kerkrentmeesters,

B.J.E. (Bea) Buesink, scriba

Wie meer wil weten over de Stichting Oud Gelderse Kerken kan naar hun website gaan, het adres is:

http://www.oudegeldersekerken. nl/