In het vorige nummer van KerkVenster heb ik verteld, dat het artikel in KerkVenster van 21 maart landelijk de aandacht heeft getrokken. Ik heb daarin ook de vraag gesteld, of iemand de bundel ‘Ter herinnering aan onze Bevrijding’ in z’n bezit heeft en het wil afstaan aan collega Aarnoutse. Een gemeentelid heeft zich gemeld en de uitgave afgestaan; ondertussen is ‘Ter herinnering aan onze Bevrijding’ op weg naar mijn collega.
Daarnaast had ik nog een tweede vraag: Wie weet of er een uitgave is van bevrijdingspreken uit de toenmalige Gereformeerde Kerk van Aalten. Herman Onnink, doorgewinterd als hij is in het archief van onze plaatselijke kerk, had het antwoord. Hij bracht mij een bundel preken van ds. P. Kuijper Jr., die in de oorlogstijd predikant was in de Gereformeerde Kerk van Aalten. In deze bundel, die de naam draagt ‘IN WERVELWIND’, staan zelfs drie bevrijdingspreken. De preek ‘In werveldwind’, gehouden door hem op woensdag 4 april in de Oosterkerk ‘ter gelegenheid van den dankstond voor de bevrijding van Aalten (30 maart 1945) en van den bidstond voor het nog niet bevrijde gedeelte van Nederland’ . Daarmee behoort deze preek samen met de preken gehouden in de Hervormde Kerk in Aalten tot de oudst bekende bevrijdingspreken van Nederland.
Ook is in de bundel een preek van ds. P. Kuijper Jr. opgenomen onder de naam ‘Die de oorlogen doet ophouden!’, gehouden op zaterdag 5 mei 1945 in de Westerkerk ‘ter gelegenheid van den dankstond voor de bevrijding van Nederland, ingevolge de capitulatie der Duitsche bezettingstroepen hier te lande.’
Verder is in deze bundel nog een preek te vinden met als titel ‘Vrede’ gehouden op donderdag 16 augustus 1945 in de Oosterkerk ‘ter gelegenheid van den dankstond voor de beëindiging van den tweeden wereld-oorlog ingevolge de capitulatie van Japan’.
Van collega Aarnoutse – dit is zijn terrein! – begreep ik, dat het heel bijzonder is, dat er een preek bij de beëindiging van WO-II bewaard is gebleven. De bibliotheek van de Theologische Universiteit zou daar weleens heel veel interesse in kunnen hebben, aldus hem.
Er is dus al weer meer duidelijk geworden op het gebied van bevrijdingspreken in Aalten. Maar wat we tot nu toe ontdekt hebben, roept weer nieuwe vragen op.
Zijn er ook dankstonden gehouden op woensdag 4 april 1945 in de Westerkerk, op zaterdag 5 mei in de Oosterkerk, op 16 augustus in de Westerkerk? Zo ja, wie waren de voorgangers en zijn hun preken bewaard gebleven? Wie heeft een antwoord op deze vragen?
Gerhard ter Maat