‘De Oude Helenakerk: een rijk bezit’

Om de kerkenraad een alternatief te bieden over de toekomst van de Oude Helenakerk (OHK) en omdat we het belangrijk vinden dat de OHK, ‘Parel in ons dorp’, behouden blijft voor de Protestantse Gemeente  Aalten(PGA), hebben we voor u als lezer van KerkVenster onze ideeën op papier gezet. In de komende tijd zullen namelijk belangrijke beslissingen door de kerkenraad genomen worden, waarbij u als gemeenteleden ook nog zult worden gehoord.

Met grote passie en inzet is de OHK-groep sinds november 2017 aan het werk geweest om de plannen tot behoud van de Oude Helenakerk en Elim door de PGA vorm te geven.

Wij zijn uitgegaan van het kerkenraadsbesluit van 21 april 2016 “onderzoek de mogelijkheden voor het overdragen van de Oude Helenakerk en Elim in één of andere beheersvorm zodanig dat medegebruik door de Protestantse Gemeente Aalten in de toekomst gewaarborgd blijft.”

Ook de werkgroep van kerkrentmeesters laat door middel van een publicatie in KerkVenster van 26 januari 2018 weten dat “wanneer zich andere goede initiatieven voordoen die voldoen binnen de kaders van onze opdracht ” dat zij die naar behoren zullen onderzoeken. Op deze basis en met een overlegmandaat van het kerkbestuur heeft de OHK-groep haar werkzaamheden gestart.

 

Doelstelling OHK-groep

De OHK-groep is voor behoud door PGA van de Oude Helenakerk en van Elim. Beheer en exploitatie van beide gebouwen worden ondergebracht in een eigen lokale stichting. Daarbij is de realisatie van een Jeugdhonk in Elim een speerpunt.                                                               De Oude Helenakerk dient een centrum van ontmoeting, bezinning, inspiratie en cultuur te zijn.

 

Behoud

 

De OHK-groep heeft plannen ontwikkeld t.b.v. de multifunctionaliteit van het interieur van de kerk (o.a. het bankenplan). Wij zijn er van overtuigd dat door deze aanpassing het kerkgebouw met behoud van de schoonheid van het interieur behouden blijft. Eén van de plannen is het kerkgebouw zo goed als mogelijk energie neutraal te maken. Dat betekent voor de toekomstige generaties een grote lastenvermindering.

Op Elim kunnen zonnepanelen op de zuidzijde van het dak geplaatst worden. In combinatie met warmtepompen kunnen kerk en Elim wellicht geheel energie neutraal gemaakt worden.

Ook wat betreft Elim hebben wij goede plannen gemaakt. Daarbij is een belangrijk punt de realisatie van een JEUGDHONK (ontmoetingsruimte) in Elim.

Zoals op de gemeenteavond, gehouden in februari 2018 in Elim, is aangegeven door de voorzitter van Stichting Oude Gelderse Kerken(SOGK) moet de kerk bij eventuele overname door SOGK voorzien worden van toiletten, garderobe, keuken en aangepast bankenplan. Elim wordt daarbij niet overgenomen. Tevens zal bij overdracht van de kerk aan de SOGK een financiële bijdrage voor toekomstig onderhoud moeten worden geleverd.

Wij zijn van mening dat het karakter van de kerk te veel wordt aangetast en het aantal zitplaatsen aanzienlijk verminderd wordt. Wij zien dit als kapitaalvernietiging en tevens dat PGA geen regie meer heeft over het kerkgebouw! Daarom wijzen wij overdracht van eigendom aan SOGK af.

Lokale stichting voor beheer en exploitatie

 

Om een breder gebruik van kerk en Elim mogelijk te maken gaan wij ervan uit dat beheer en exploitatie van de gebouwen ondergebracht wordt in een eigen lokale stichting. Deze plaatselijke stichting gaat er voor zorgen dat de kosten voor de instandhouding van het monumentale kerkgebouw niet alleen voor rekening komen van de PGA, maar dat die breed gedragen worden door heel de Aaltense gemeenschap. Het financiële risico ligt niet meer alleen bij onze kerk. Als een breder gebruik van het kerkgebouw voor de dorpsgemeenschap mogelijk wordt gemaakt, dan mag je ook op de dorpsgemeenschap een beroep doen om zich in te zetten voor de instandhouding van de Oude Helenakerk.

Rijk bezit

De Oude Helenakerk in Aalten is religieus erfgoed met monumentale waarde. Tevens is het een centrale plek in ons dorp waar mensen iets voelen bij dit gebouw, mensen willen daar naar binnen kunnen, het feit dat er kerkdiensten gehouden worden, dat er gebeden, gerouwd en getrouwd wordt, geeft een extra betekenislaag aan dit gebouw. De suppoosten van de Oude Helenakerk weten maar al te goed hoe haar toeristische bezoekers dat zo ervaren.

Met de woorden van Jacobine Gelderloos (Sporen van God in het Dorp) ” het kerkgebouw is niet alleen een middel, maar ook een doel, een plek in stand te houden die zich onttrekt aan de regels van efficiency van de vaak jachtige samenleving, want die enorme honger bestaat”.

De OHK-groep heeft haar plannen gepresenteerd op 23 mei 2018 aan de kerkrentmeesters en op 24 januari 2019 aan de kleine kerkenraad. De eerlijkheid gebiedt te schrijven dat het intussen duidelijk wordt dat het kerkbestuur en de OHK-groep een fundamenteel verschil van visie en uitvoering hebben.

Daar waar de ene partij de erfenis van de Oude Helenakerk als een last ziet, ervaart de andere partij die erfenis als een levend symbool vanuit het verleden en met een opdracht naar de toekomst in Aalten. Overdracht aan SOGK van dit kerkgebouw zou een breuk betekenen in een eeuwenlange relatie met gelovigen in Aalten

Exploitatieplan

Onze groep heeft een opzet voor een exploitatieplan gemaakt met evenementen in kerk en Elim, o.a. muziek, toneel, lezingen, exposities etc. Daarbij zoeken we samenwerking met het Aaltens Onderduikmuseum, de synagoge, de VVV en SAP. Financiële onderbouwing zal zo nodig verder worden uitgewerkt.

 

Weloverwogen besluit.

De Oude Helenakerk voor toekomstige generaties te vernieuwen vraagt om een weloverwogen besluit om het kerkgebouw in bezit te houden door PGA.                                                                 Wij zien de Oude Helenakerk en Elim in het centrum van Aalten als de plek waar religieus leven zichtbaar is en blijft in al haar veelkleurigheid te midden van de Aaltense samenleving.

Onze plannen zijn tot stand gekomen in overleg met / informatie en deskundigheid van diverse instanties zoals Monumentenzorg, burgerlijke gemeente, Aaltense ondernemers, ErfgoedAcademie, Dorpskerkenbeweging, kerkenbeurs en het volgen van studiedagen.

Samenvattend hanteren wij het volgend model waarbij de OHK en Elim onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven:

  • Oprichten van Lokale Stichting voor beheer en exploitatie naast de Stichting Restauratiefonds om gelden lokaal te houden.
  • Herinrichting van het kerkgebouw met o.a. stiltehoek, egaliseren van het Koor en aanpassing bankenplan (21e eeuw-proof)
  • Aanpassingen van Elim v.m. exploitatiemogelijkheden
  • Jongeren in het centrum van Aalten in het vernieuwde JEUGDHONK van Elim
  • Energieduurzame oplossingen realiseren (o.a. zonnepanelen)
  • Een gedegen exploitatieplan waarbij eventuele overwinst weer naar de PGA gaat

 

Wij vinden het van groot belang dat de zeggenschap over de Oude Helenakerk en Elim daarom bij PGA blijft, maar tevens in dienst wordt gesteld voor de gehele Aaltense samenleving.

Daarom hopen we dat ons plan een kans krijgt en open in brede kring besproken zal worden.

 

De OHK-groep bestaat uit de volgende leden:

Tia van der Schoot, voorzitter; Berthe Helmink, secretaris; Henk Heijnen; Gert van der Schoot; Henk Roelofse en Harm Veldhuis (beiden namens de Stichting Restauratiefonds Oude Helenakerk); Jan Willem Helmink; Joop Lubbers en Arnold Arentsen.