Geloofsgesprek

De eerste keer bij ‘Biertje met de Dominee’.

De dame uit Duitsland zoekt naar woorden. Ze is wat onzeker, maar vraagt het toch: ‘Hoe weten u en al uw collega’s toch hoe het zit? Hoe kom je bij de dingen die je zegt?’

Dit waren niet haar exacte woorden, (het was in half-Duits) maar wel de strekking.

Ze keek verontschuldigend, maar het was ook duidelijk dat dit de vraag was die ze al tijden wilde stellen.

Andere scene.

Ik ben op bezoek bij een jongere uit de gemeente, zijn ouders zitten er ook bij.

 ‘Ja, ik geloof wel. Maar aan de andere kant weet ik het ook niet. Hoe kunnen we de dingen nu weten hè?’

Een hele andere situatie, een hele andere generatie, maar dezelfde onzekerheid, dezelfde vraag: Hoe kunnen we de dingen geloven in de kerk die we geloven?

Hoe kunnen we geloven in een God, in leven na de dood, in Jezus als opgestane Heer?

Hoe kunnen we weten of de claims van de Bijbel ergens op slaan?

Hoe weten dominees nu waar ze het over hebben als ze vol geloof op de preekstoel staan?

Nu kan ik met deze column twee kanten opgaan. Aan de ene kant kan ik bevestigen dat we lang niet alles weten. Er komt veel geloof en hoop bij kijken. Geloof is niet een kwestie van weten zoals wiskunde.

Twee plus twee is vier. Daar is geen speld tussen te krijgen, daar zit geen interpretatie bij. Het is gewoon zo.

God bestaat. Ik geloof dat. Ik kan er zelfs, zoals kortgeleden in een dienst, logische argumenten voor geven. Maar ik kan het niet bewijzen zoals ik kan bewijzen met vier bonen dat twee plus twee vier is. God is te groot, te alomtegenwoordig, dat we Hem wel eens niet zien, zoals we door de bomen het bos niet zien.

Maar zelfs áls ik een voor jou overtuigend verhaal over Gods bestaan heb gehouden, dan hebben we het nog lang niet altijd over de God van de Bijbel. Hoe kunnen we nu weten waar we het over hebben in de kerk?

Een goede suggestie kreeg ik te horen van de Anglicaanse kerk. Zij hebben het over de drie ‘bronnen’ van kennis. De Bijbel, traditie en de rede. De Bijbel is waar we lezen hoe God zich bekend maakte aan de mensen. Bij traditie bedoelen de Anglicanen niet ‘orgel en oude psalmen’, maar het doorgeven van generatie op generatie wie God is en wat God gedaan heeft. De rede helpt om de waarheid te leren onderscheiden in de andere bronnen en in onze ervaringen met God. Zonder redelijk nadenken wordt de Bijbel een gevaarlijk boek, zonder traditie hebben we geen idee hoe we ons geloof vorm kunnen geven, zonder Bijbel hebben we niets om over na te denken.

Ik vind dit wel een mooie manier van denken. Hoe weten we waar we het over hebben? Door de Bijbel, door onze ervaringen, door goed na te denken, door met elkaar over onze ideeën en ervaringen te praten. Natuurlijk kunnen we niet voorkomen dat we dingen zeggen die niet kloppen, die we niet helemaal zeker kunnen weten.

Maar dat maakt geloof zo spannend, dat maakt christelijk geloof interessant. Durf je verder te denken dan de vraag of twee plus twee vier is? Durf je te gaan leven in een wereld die niet van harde zekerheden aan elkaar hangt, maar van onzekere waarheden, waarvan we hopen dat ze waar zijn? Die ons leven zo de moeite waard maken, onze wereld de moeite van inzet waard maken? Die geloof, hoop en liefde als het wáre en het echte leven zien?

Door Heidi Ebbers

#DOESLIEF

#DOESLIEF, zo heet de nieuwe campagne van Sire (Stichting Ideële Reclame). De campagne wil mensen bewuster laten nadenken over hun gedrag en aansporen om wat liever tegen elkaar te doen. Omdat ik nieuwsgierig was heb ik het #DOESLIEF-pakket gedownload. ‘Met dit pakket maak jij het internet weer een lieve plek!’ werd mij beloofd. Het pakket bevatte verschillende tips en, omdat plaatjes soms meer zeggen dan woorden, een aantal emoji’s om een positieve draai te geven aan negatieve reacties. Zou het écht zo simpel zijn? Is dit allemaal niet wat naïef? …Maar nu betrapte ik mezelf dus op een reactie waar ik altijd zo’n hekel aan heb: ‘lief doen’ af doen als ‘lekker makkelijk’ en ‘naïef’. Want écht ‘lief doen’ is volgens mij alles behalve naïef en gemakkelijk.

 

Lief doen, liefde als levenshouding, is heel doelbewust en vaak verschrikkelijk moeilijk. Diep onder de indruk was ik van het verhaal van Ferry Zandvliet die in Dreamschool (van maandag 4 maart, NPO3) aan de leerlingen vertelt dat hij na een terroristisch aanslag, die hij ternauwernood overleefde, besloot om het helemaal anders te gaan doen. Na de aanslag wilde hij niet meer boos zijn en maakte hij een tegenbeweging, hij ging juist op zoek naar verzoening. Ook de leerlingen van Dreamschool waren onder de indruk van zijn verhaal. Joëlle (één van de leerlingen van Dreamschool), die ook veel boosheid kent, zei: ‘Ik heb wel respect voor hem dat hij gewoon, euh…líef kan doen.’

Lief doen…je staat er vaak niet bij stil hóe belangrijk het is. In de Bijbel lezen we zelfs dat, als je geen liefde hebt voor anderen alles wat je doet zinloos is. #DOESLIEF had dus zomaar in de Bijbel in gewone taal kunnen staan 😉. In 1 Korintiërs 13 beschrijft Paulus wat liefde is. (Best grappig trouwens om dit Bijbelgedeelte eens naast de tips uit het #DOESLIEF-pakket te leggen. Ik zag wel overeenkomsten…)

1 Korintiërs 13: 4-7 (Samenleesbijbel)

 

           Wat is liefde?

 

Liefde is: geduldig en vriendelijk zijn. Liefde is: niet jaloers zijn, niet vertellen hoe goed je bent, jezelf niet belangrijker vinden dan een ander.

Liefde is: een ander niet beledigen, niet alleen aan jezelf denken, geen ruzie maken en geen wraak willen nemen.

Liefde is: blij worden van het goede, en een hekel hebben aan het kwaad.

Door de liefde verdraag je alles wat er met je gebeurt. Door de liefde blijf je geloven en vertrouwen. Door de liefde blijf je altijd volhouden.

 

In de Samenleesbijbel staan onder dit bijbelgedeelte een aantal gespreksvragen o.a.:

Lees het stuk over wat liefde is (vers 4-7) nog eens, en kies een kenmerk van de liefde uit. Ben jij wel eens ‘lief’ op deze manier?

Een mooie vraag waar ik de komende tijd eens over na wil denken….