GOD LAAT ONS NIET LOS

Door: Liesbeth Greydanus

Onze derde buurgemeente waar ik op bezoek ga is Varsseveld. Op een mistige herfstmorgen spreek ik met ds. Kor Datema. Sinds juni 1999 is hij als predikant verbonden aan de huidige PG Varsseveld.

‘Toen ik hier kwam waren er vier predikanten, een van de Gereformeerde Kerk en drie van de Hervormde Kerk. Nu zijn we met drie predikanten voor twee fte’s. Ds. de Pender en ik werken beiden 80% in dienst van de PG Varsseveld. Daarnaast werk ik voor 20% in Den Es. De derde predikant is ds. Lunshof. Zij werkt voor 40% voor de PG Varsseveld, en neemt het ontmoeting- en inspiratiegedeelte voor haar rekening. Zij is tevens voor 40% verbonden aan de PG Halle waar zij met het pastoraat belast is. Verder zijn er nog een cantor en een jeugdwerker.
Wat kerkgebouwen betreft zijn er nog twee in gebruik, de Grote Kerk in het centrum van Varsseveld en de Keurhorst in Sinderen. Een aantal keren in het jaar is er een dienst, met name een avonddienst, in de Antoniuskapel. Het aantal leden is van ruim boven de 2000 in 2014 gedaald naar onder de 2000 nu.’

Hoe zit het met de kerkenraad? Is er een grote en kleine kerkenraad?
‘De huidige grote kerkenraad telt nu zo’n 25 leden, de kleine 12 tot 14. We zijn bezig om naar een andere structuur te gaan waarbij er slechts één kerkenraad is. Dat heeft er deels te maken dat het lastig is mensen te vinden, maar vooral ook met slagkracht. Er wordt nu nog veel vergaderd maar er worden weinig besluiten genomen. Dat is niet doelmatig.’

In welke vorm vindt de communicatie binnen de gemeente plaats?
‘Sinds 2018 hebben we het kerkblad Dubbelspoor dat eens per maand gemaakt wordt bij en gedrukt wordt door De Zalige Zalm. We hebben een eigen redactie die een groot deel van het blad vult. Er staan interviews in, berichten uit de gemeente en een rubriek ‘Woord uit de regio’, het vroegere bezinningsstuk. Verder gaan we mee met de thema’s die De Zalige Zalm aanbiedt, waarbij we proberen aan te sluiten bij de actualiteit. We proberen het blad ook voor buitenstaanders leesbaar en interessant te houden. Sinds oktober 2021 zijn we met de zondagsbrief begonnen. Onze Facebookpagina had veel nut in lockdown-tijd en zorgde door z’n invulling voor verbinding binnen de gemeente. Nu zetten we er de liturgie in en gegevens over de kerkdiensten. We hebben ook een kerk-app, Scipio, die we gebruikten toen men zich moest aanmelden voor het bezoeken van een dienst. Nu zetten we er ook de zondagsbrief in.’
Wat betreft beleid is men in Varsseveld afgelopen jaar met een andere structuur begonnen. Sinds ds. Lunshof het pastoraat in Halle doet, hebben ds. Datema en ds. de Pender het pastoraat in Varsseveld ondergebracht in twee wijken, West en Oost. Dit is het begin van een grote verandering. Ze willen meer pastoraat op aanvraag bieden. Pastoraal bezoek wordt in het vervolg via een centrale coördinator georganiseerd waarbij aanvragen en signalen vanuit de gemeente leidend zijn. Verder wordt aangestuurd op ontmoetingen en gesprekskringen die door de gemeente zelf georganiseerd worden. Bij de Startzondag werd een tasje uitgedeeld met o.a. een formulier waarop mensen werden gestimuleerd om in hun eigen omgeving ontmoetingen te organiseren. Tevens konden ze aangeven waaraan ze mee wilden doen en waarover ze graag zouden praten. Deze formulieren kon men inleveren in een daartoe bestemde bus. Het is dus volgens ds. Datema een andere manier van het organiseren van Vorming en Toerusting. Gemeenteleden worden uitgedaagd om zelf actief te worden i.p.v. deel te nemen aan een kant-en-klaar-georganiseerd programma. ‘Er zijn al enkele bijeenkomsten geweest. Verbinding, ontmoeting is wat wij nastreven’ aldus Kor Datema.

Wat doen jullie om de jeugd te betrekken bij het kerkelijk leven?
‘We hebben jeugdwerk bestaande uit een jeugdclub voor basisschoolkinderen, CJV voor de 15-jarigen, een catechesegroep en kindernevendienst. We zijn vooral op zoek naar hoe we contact kunnen leggen met de midden-generatie, de 25- tot 50-jarigen. Sinds enkele jaren is er een ouderling, meestal een stel, voor de contacten met deze generatie. Ze proberen diverse gespreksgroepen op te zetten, zoals bijvoorbeeld over geloofsopvoeding voor ouders van jongere kinderen.’
Er is een aantal diensten per jaar voor jong en oud waarbij dan veel aandacht is voor kinderen en er geen kindernevendienst is. Hieronder vallen doopdiensten, eens per jaar een 4-jarigen dienst, een groep 8-dienst ook eens per jaar en twee keer per jaar een krabbeldienst.
Overigens wordt er veel met Halle samengewerkt voor de kerkdiensten. Zo is er de jaarlijkse Top 2000-dienst. Voor het grootste deel hebben de zondagsdiensten een traditionele liturgie.
‘We willen het aantal diensten aanpassen zodat we vaker als gemeente samen in de kerk zitten. Nu is er telkens zowel in de Grote Kerk als in de Keurhorst een dienst. Volgend jaar starten we met een experiment waarbij we maandelijks wisselen van kerkgebouw en vanaf juni willen we om de week wisselen. Dit heeft ook alles met ontmoeting te maken. We hopen dat het inspirerend zal werken als we met meer mensen samen in een kerk zitten.’

Hoe houd je hoop in deze tijd?
‘Je moet je aan je geloof en inspiratie die je hebt vanuit de Bijbel vasthouden. Als mensen doen we ons best, uiteindelijk waait de Geest waarheen hij wil. Ik heb de hoop dat mensen elkaar blijven vasthouden en elkaar blijven vinden, dat de Geest blijft waaien, inspireren en in gang zetten. God laat ons niet los. Uit de geschiedenis blijkt dat er periodes zijn van verminderde betrokkenheid gevolgd door periodes waarin men meer betrokken is bij de kerk. Wat is normatief, hoe hoort het? Dat weten we niet. Zeker is wel dat we nu in een andere tijd terecht zijn gekomen. Mensen zijn vaak wel religieus maar niet kerkelijk betrokken. Voor de kerk is dan de uitdaging hoe je iets kunt betekenen voor deze mensen, ze erbij kunt betrekken zonder ze op te slokken.’