Passie voor de muziek en voetbal

Ik werd erop attent gemaakt dat organist Hans te Winkel een nieuwe website heeft. Nieuwsgierig geworden mailde ik naar de man achter deze site met zijn passie. Ook de foto op de website en bij dit artikel maakte mij nieuwsgierig, wie is die man die daar zo lekker nonchalant in de kerkbanken van de Oosterkerk ligt?

Hans is een gewone Barlose jongen, opgegroeid aan de Vragenderweg en daar woont hij nog steeds met zijn vrouw en twee kinderen. Ook moeder te Winkel woont nog onder hetzelfde dak.

Op mijn vraag of hij nog meer doet dan orgelspelen en muziek maken met Nootzaak, zijn band, geeft Hans aan dat hij ook nog werkt als hoofd van het magazijn bij een bedrijf in Aalten.

En voetbal is hij weer gaan ontdekken. Vanaf zijn twaalfde heeft hij enkele jaren gespeeld heeft maar volgens Hans was dat geen doorslaand succes. De muziek trok hem meer.

Blokfluit

Hans’ muzikale carrière is begonnen met blokfluitspelen op de lagere school, toen hij 11 of 12 jaar was. Op die leeftijd begon ook zijn interesse al voor het orgel. Als hij met zijn ouders naar de Oosterkerk ging, speelde daar o.a. Wim Kempers op het orgel. Dat fascineerde hem zo, dat hij rond zijn 18e jaar lessen ging nemen bij Hans ten Barge (van Con Forza). Na een paar jaar ging hij orgelles nemen bij ‘Meneer’ Kok, toen cantor-organist in de Oude Helenakerk. Hij bewaart aan die periode heel goede herinneringen en is enorm dankbaar dat hij daar zoveel geleerd heeft. Hans heeft ook nog een jaar muziekschool gedaan in Doetinchem maar dat vond hij maar niets. Intussen kwam hij ook in aanraking met andere organisten, zo was hij een fan van Feike Asma, één van Nederlands beste en bekende organisten. Een uitspraak die Hans is bijgebleven is van deze organist is: ‘Een orgel kan klinken als een orkaan (juichen), maar je kunt hem ook laten bidden (stiltemuziek)’. Een orgel doet heel veel met Hans, hij vindt het een van de mooiste instrumenten. Je kunt er zo ontzettend veel mee. We zouden daar veel meer gebruik van kunnen maken, met een band bijvoorbeeld. Ik geef aan dat een aantal jaren geleden de U2 tributeband LAvation in de Zuiderkerk het nummer MLK, ter ere van Maarten Luther King, speelde met het orgel erbij. Hans is daar ook bij geweest en zegt: ‘Geweldig toch’.
Er zijn organisten die op het orgel zware klassieke orgelmuziek of popmuziek toegankelijk maken voor iedereen. Bijvoorbeeld van Queen het nummer Bohemian Rhapsody dat door een organist wordt gespeeld, fenomenaal. De motivatie om zich toe te leggen op het orgelspelen is vooral om de mensen blij te maken maar het moet bij hem ook van binnenuit komen. Soms wordt hij gebeld als hij bepaalde muziek heeft gespeeld met de vraag welke muziek dat was en vaak volgt er dan een compliment. Hans houdt er ook van om bijvoorbeeld na een preek even een rustig intro te spelen en niet direct het gekozen lied in te zetten, even een rustmoment inbouwen zoals hij dat noemt.

Vier kerken

In 1985 is Hans als organist begonnen in de Gereformeerde Kerk van Bredevoort. Op dat orgel mocht hij ook verder studeren, waar hij nog altijd dankbaar voor is.

In 1987 kwam er een vacature in de Gereformeerde Kerk van Aalten. Hans was nog niet eens officieel benoemd toen hij al zijn eerste dienst deed in de Zuiderkerk. Hij zal deze dienst niet snel vergeten. Ds. Gros, die wel van humor hield, zei tegen de gemeente: ‘U zult zich wel afvragen wie vanmorgen de organist is. Nou dat is Hans te Winkel, hij is nog niet officieel benoemd maar hij zit er al wel’.
Behalve in de Zuiderkerk speelt Hans ook in de Oosterkerk en na de fusie in 2006 kwam daar ook de Oude Helenakerk bij. Met nog een Aaltense collega speelt hij een aantal keren per jaar in de St. Joriskerk van Bredevoort.

Vreugde en verdriet

Op mijn vraag wat Hans in de loop van zijn organistenbestaan zoal heeft meegemaakt, zijn hem vooral de vreugdevolle diensten bijgebleven maar ook heeft hij een paar heftige diensten meegemaakt. Zoals spelen in twee zeer emotionele rouwdiensten van jonge mensen. Voor hem zelf kwam vreugde en verdriet soms wel heel dicht bij elkaar. Zo werd Hans benaderd door een stel dat over een driekwart jaar wilde gaan trouwen en Hans vroeg om in de trouwdienst te spelen. Dat wilde hij wel, niet wetende voor welke situatie hij zou komen te staan. Toen de trouwdag naderde was Hans’ schoonvader ernstig ziek en het zou niet lang meer duren dat hij zou overlijden. Zijn vrouw en schoonmoeder zeiden echter: ‘Gewoon door laten gaan die medewerking, wat er ook gebeurt.’ Op de dag van die trouwdienst overleed zijn schoonvader in de ochtend. Om 12.00 uur dan toch in de trouwdienst spelen, wat voor hem zeer emotioneel was maar hij moest wel het hoofd erbij houden. Het bruidspaar heeft niets gemerkt. En op diezelfde dag ook met NooTzaak spelen bij de afscheidsavond van ds. Marieke Andela-Hofstede. ‘Ook dat moest ik laten doorgaan en het is allemaal goed gegaan. Zo heb ik ervaren dat muziek als een ‘medicijn’ kan werken en dat samen muziek maken heel erg mooi is. Ik heb daar veel steun aan gehad.’

Met vreugde denkt hij terug aan een paar dat voor de tweede keer trouwde; beiden hadden hun partner verloren door overlijden en zij gingen nu samen een nieuwe toekomst tegemoet. Zij kwamen samen bij hem thuis om de trouwdienst voor te bereiden.

SONY DSC

Wat hem ook is bijgebleven is een Johannes de Heer dienst, een volle Oosterkerk, waar Hans alles uit het orgel kon halen wat erin zit, in zo’n volle kerk die uit volle borst meezingt. ‘Kippenvel achter het orgel kan ik je vertellen’, aldus Hans. De 5 mei-viering van dit jaar was ook zo’n emotioneel moment. Hans vertelt: ‘Ik speelde het lied: Wij willen Holland houden en in die stampvolle kerk heb ik alle ‘pinnen’ (registers) der uut-ehaald en als de kerkbezoekers dan volop meezingen, scheet ik vol. Mooiere momenten bunt der neet.’

Zo volgen er nog een paar emotionele voorbeelden van vreugde en verdriet. Ook van iemand die voor zijn overlijden nog had gezegd: ‘Hans mot spöllen, en zeg moor dat et hard mot goan.’ Die diensten zijn hem allemaal bijgebleven. ‘Het gevoel was altijd goed, maar soms was het best slikken,’ erkent hij.

Waardering

Ik vraag hem of hij zich gewaardeerd en erkend voelt onder de huidige collega’s. Hij is daar vol lof over, hij roemt ook de samenwerking met Joop en Gerard, en met cantororganist Harry, die hoger opgeleid is. Dat is wel eens anders geweest. Hans erkent vakmensen, acht ze zelfs hoog, maar in de kerk zijn we gelijk en doen we allemaal ons uiterste best om van de dienst iets moois te maken, ieder met zijn eigen kwaliteiten.
Ook de samenwerking met de Bredevoortse collega Jan is super. ‘Die ken ik al heel lang, waardoor een vriendschapsband is ontstaan.’

Brede muzieksmaak

Al pratende over muzieksmaken komen we terecht bij Hans’ favoriete muziek en bij NooTzaak, de band die door hemzelf is samengesteld. Hans heeft een brede smaak, van Daniël Lohues, Status Quo, The Beatles, Rolling Stones, Kensington, tot Celtic Thunder en niet te vergeten U2. De laatste wil hij nog graag een keer horen in een stadion. Hij heeft ook eindeloos genoten van het laatste optreden in de Zuiderkerkdienst van U2Lavation.

We praten verder over zijn band NooTzaak. Hoe is die ontstaan? Binnen de groep vond men het nood(t)zakelijk dat er wat andere muziek gemaakt werd. NooTzaak is een groep muzikanten die in wisselende samenstelling kerkdiensten maar ook andere bijeenkomsten muzikaal aankleedt. Ook de zgn. NooTzaakdienst van vorig jaar was heel mooi. Die dienst was voortgekomen uit de zangdienst genaamd ‘Bakkie Troost’. Het thema van de NooTzaakdienst was: De toon maakt de muziek, een dienst met een lach en een traan die veel reacties opleverde. Kortom: NooTzaak is van alles, als het maar met muziek te maken heeft.

Als het over dialect gaat, vertelt Hans nog een leuke anekdote: In de voorbereiding voor een dienst werd voorgesteld om een lied in het ‘plat’ te doen. De predikant (die overigens niet meer in Aalten staat) schrok: ‘Jullie houden het toch wel netjes?’ Hij dacht dat het om heel ander ‘plat’ ging. Mogelijk had hij daar in de Achterhoek al kennis mee gemaakt.

Verder is Hans nog jeugdleider van AZSV JO17-3. ‘Dat bunt een stel ‘buuls’ waor a’j schik met könt hebben. Ook op het voetbalveld kö’j proberen om iets moois te ‘componeren’. Zit er een keer een valse noot tussen, dan neet drammen moor deurgaon.’

Muziek en voetbal blijven Hans boeien.