Tot vrijheid geroepen

In 2020 is het 75 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Sindsdien leven we in vrijheid. Dat vieren we dit jaar in het hele land en ook in onze gemeente. De burgerlijke gemeente Aalten heeft vorig jaar alle groeperingen uit de gemeente en ook vertegenwoordigers vanuit Bocholt uitgenodigd voor een overleg over hoe we deze viering gezamenlijk vorm kunnen geven.

Ook vertegenwoordigers van verschillende geloofsgemeenschappen waren daarbij aanwezig en hebben elkaar gevonden. Samen hebben we het afgelopen jaar een grensoverschrijdend project uitgewerkt met als motto ‘Tot vrijheid geroepen’.

Estafette
De opzet is die van een soort estafette die van start is gegaan op 12 januari in de Aaltense Synagoge. Daar zijn Thorarollen aanwezig, die tijdens de oorlog verstopt zijn geweest onder de vloer van een woning en zo behouden zijn gebleven. Deze rollen hebben we gekozen als symbool voor onze verbondenheid als gelovigen uit verschillende geloofsgemeenschappen en als kern van ons geloof. De joodse Thora, die ook deel uitmaakt van de christelijke geloofstraditie, roept mensen op om in vrijheid te leven. Een afbeelding van de Thorarollen in de Aaltense synagoge gaat op twee grote banners op reis langs de deelnemende geloofsgemeenschappen.

Op de banners staan de woorden ‘Tot vrijheid geroepen. 75 jaar vrijheid vieren’, op de één in het Nederlands, op de ander in het Duits. De ene zondag staan ze in een dienst in een Nederlandse kerk, een volgende zondag in een Duitse kerk, om en om. En steeds gaan er een of twee vertegenwoordigers uit de ene gemeenschap mee naar de volgende en samen bereiden ze de dienst voor.

Van de startbijeenkomst is een videobericht gemaakt, dat op de website is geplaatst www.geroepentotvrijheid.nl   Het idee is dat op deze website van elke activiteit een kort verslag komt te staan met wat foto’s.

Op 29 maart zal er in onze gemeente een dienst zijn in het kader van bovengenoemde estafette om 9.30 uur in de Oude Helenakerk op de Markt in Aalten.  

Vlak voor Bevrijdingsdag op zondag 3 mei, vindt er een gezamenlijke afsluiting plaats om 19.00 uur in de Oude Helenakerk op de Markt in Aalten.

Data en tijden estafette
12 januari      19.00 uur – Gezamenlijke start in de Aaltense synagoge
2 februari     10.00 uur – St.Joriskerk PKN Bredevoort / R.K. St. Georgius Bredevoort
8 februari     17.00 uur – St.Helena Kirche Barlo
16 februari     10.30 uur – Euregio Christengemeente Aalten-Bocholt
21 februari     10.00 uur – August-Vetter Berufskolleg
1 maart        09.30 uur – Christelijk Gereformeerde Kerk Aalten
1 maart        17.00 uur – Special event: D.Bonhoeffer Haus Bocholt ( Martin Niemöller)
7 maart        18.30 uur –  St.Michael Kirche Liedern
15 maart        09.30 uur – RK geloofsgemeenschap St.Helena Aalten
15 maart        14.30 uur – Special event: Moskee Fatih Camii, Bodendijk 12, Aalten
(ontmoeting rondom een boodschap van vrede)
22 maart        11.00 uur – St.Georg Kirche Bocholt
22 maart        14.00 uur – Na afloop van de kerkdienst in de St.Georg Kirche
(herdenking bombardement Bocholt)
29 maart        09.30 uur – Protestantse Gemeente Aalten
19 april          10.00 uur – Gezamenlijke viering Oranjetent V.V.N.F. Dinxperlo
R.-K. en Protestantse kerken in Dinxperlo, Suderwick en Breedenbroek
26 april          09.30 uur – Christengemeente De Meiberg Aalten
3 mei           19.00 uur – Gezamenlijke afsluiting Oude Helenakerk, Markt  Aalten

Verslag van de startbijeenkomst project Tot vrijheid geroepen

Op zondag 12 januari 2020 19.00 uur in de synagoge van Aalten

In een intiem samenzijn van afgevaardigden van de deelnemende geloofsgemeen- schappen, waarbij ook de burgemeester van Aalten, mr. A.B. Stapelkamp, zijn belangstelling toonde, is het begin gemarkeerd van de tocht van een tweetal banners (één in het Nederlands en één in het Duits) met een afbeelding van de thorarollen uit de Aaltense Synagoge om in vieringen van de verschillende gemeenten te worden getoond. In deze startbijeenkomst werd duidelijk waarom voor dit symbool is gekozen.

Tineke Ubbels, bestuurslid van de stichting Vrienden van de Aaltense Synagoge, heette mede namens de Nederlands Israëlitische Gemeente Aalten, de aanwezigen welkom en wees op het fundamentele karakter van de Joodse Thora als basis voor de monotheïstische godsdiensten die in onze regio vertegenwoordigd zijn en illustreerde dat door te wijzen op kenmerkende elementen in de inrichting van de synagoge.

Ronnie Noach, vertegenwoordiger in het stichtingsbestuur van het landelijke Israëlitisch Kerkgenootschap, gaf vervolgens een toelichting op de inhoud van de Thora en de vijf boeken die daartoe behoren. Daaruit werd duidelijk dat de Thora veel meer bevat dan een verzameling van religieuze geboden en verboden, maar richtlijnen geeft voor het hele leven, dus niet alleen voorschriften voor de cultus, maar ook praktische regelingen voor het maatschappelijke leven. Uitgebreid ging hij in op de rol van de Joodse feest- en gedenkdagen en verder maakte hij duidelijk wat de betekenis is van de Misjna en de Talmoed, de uitleg van de Thora en de toepassingen daarvan door rabbijnen uit latere tijden.

Wim Mak, secretaris van de Aaltense stichting sloot daarbij aan door erop te wijzen, dat in de profetieën, die het grootste deel vormen van de Tenach (in de christelijke traditie het Oude Testament genoemd), de samenvatting van de Thora in het liefdegebod (‘Gij zult God liefhebben boven alles en uw naaste als uzelf’) een doorgaande lijn vormt. Hun waarschuwingen zijn gericht op zonden tegen het eerste van die twee geboden, doordat Israël zijn vertrouwen vestigde op andere machten, en tegen het tweede door allerlei vormen van sociaal onrecht; stiptheid op cultisch terrein werd daarbij nadrukkelijk als waardeloos gekwalificeerd, wanneer die niet gepaard ging met rechtvaardigheid ten opzichte van de zwakken in de samenleving, slaven en vreemdelingen daarbij inbegrepen.

Jezus neemt deze boodschap over als Hij duidelijk maakt dat barmhartigheid boven offers gaat. In de Bergrede, een van de teksten die in het kader van het project ter lezing aanbevolen worden, geeft Hij een verdieping aan de Thora die veel verder gaat dan geboden en verboden: het gaat om een fundamentele houding die in alles rekening houdt met het liefdegebod. Dat is ook wat Paulus bedoelt in zijn brief aan de Galaten in de passage waaraan het motto ‘Tot vrijheid geroepen‘ ontleend is: hij roept op tot een beleving van vrijheid, niet als een ongeremde uitleving van menselijke verlangens, met alle kwalijke gevolgen van dien, maar tot een leven dat de blijdschap en de vrede brengt, een leven waarin het gebod om de naaste lief te hebben als zichzelf, juist ook in intermenselijke relaties wordt nageleefd. De manier waarop in de afgelopen 75 jaar invulling is gegeven aan het begrip vrijheid, stemt niet optimistisch. Dat gevoel kan omslaan in hoop als wij invulling geven aan de geest van de Thora: respect voor anderen zoals je zou willen dat men jou respecteert.

De bijeenkomst werd afgesloten met een bijdrage van Tijme Bouwers, voorzitter van de Vrienden van de Aaltense Synagoge, die met enkele voorbeelden duidelijk maakte hoe in deze tijd, met name aan jongeren die altijd in vrede hebben geleefd, de betekenis van vrijheid duidelijk gemaakt kan worden.

De toespraken werden afgewisseld met muzikale momenten, verzorgd door klarinettist Mark Golub. Na afloop was er nog gelegenheid om onder het genot van koffie of thee na te praten in gebouw Elim.