Werken aan een warme kerk

De laatste buurgemeente die we bezoeken is Lichtenvoorde.
Ik ontmoet ds. Hans Hinkamp in het kerkelijk centrum van de Johanneskerk. Bij het maken van de afspraak kreeg ik een enthousiaste predikant aan de telefoon. Hij beloofde mij een positief verhaal te vertellen. Mijn nieuwsgierigheid was onmiddellijk gewekt.

Wat is de huidige stand van zaken in Lichtenvoorde?
‘We hebben nu rond de 800 leden en een kerkgebouw. In 2009 is afscheid genomen van de Gereformeerde kerk omdat deze kleiner was dan de Hervormde kerk. Na de laatste eredienst die we in de Gereformeerde kerk hebben gehouden is de eerste en enige protestantse processie in Lichtenvoorde geweest. De paaskaars, Bijbel en andere kerkelijke attributen uit de Gereformeerde kerk hebben we toen lopend overgebracht naar dit gebouw. Alles is ook meteen in gebruik genomen. Dat deed goed. Van de opbrengst van de verkoop van de Gereformeerde kerk hebben wij de huidige uitbreiding hier gebouwd. We hebben ervoor gezorgd dat het gezellig werd ingericht. Hier wordt koffie gedronken na de zondagsdienst en vinden ook andere ontmoetingen plaats.’

Hoe is de kerkenraad opgebouwd?
‘De kerkenraad bestaat nu uit twintig personen. De diaconie, de ouderlingen en de kerkrentmeesters bestaan uit elk ongeveer zeven personen. Het wordt wel steeds moeilijker om de vacatures ingevuld te krijgen. Het afgelopen jaar zijn we op zoek gegaan naar een nieuwe bestuursvorm. We willen nu naar een kerkenraad met werkgroepen. Onze plannen hebben we aan de gemeente gepresenteerd en uitgelegd. Volgend jaar volgt de verdere uitwerking. Het is eigenlijk soepel gegaan. Hier doen we niet zo moeilijk. We zijn flexibel in aanpassen. Soms gaan we onze eigen weg en volgen niet de algemene regels die door de landelijk kerk uitgevaardigd zijn. Ik denk dat het wel typerend voor Lichtenvoorde is dat we meteen denken: Hoe kan het hier, waar voelen we ons prettig bij? Natuurlijk met inbegrip van verantwoordelijkheid. Zo werkten we enige tijd met de QR-code waar ds. René de Reuver, scriba van de PKN, een andere mening over heeft. Maar, wij zijn een klein kerkje. De 1.50m- afstand zou betekenen dat we maximaal dertig personen in de kerk mogen hebben. Op Eeuwigheidszondag bijvoorbeeld, vonden wij het belangrijk dat er zoveel mogelijk nabestaanden naar de dienst konden komen. Dus hebben wij dat op deze manier geregeld. Als de 1,50m-afstand verplicht wordt zullen we ons er uiteraard aan houden.’

Hoe is de communicatie binnen de gemeente geregeld?
‘We hebben een eigen kerkblad, Op Weg, dat tien keer per jaar verschijnt. Het wordt in eigen beheer uitgegeven met een eigen redactie. Alle leden van de kerk die dat willen, krijgen het blad, wel wordt er een vrijwillige bijdrage gevraagd. Verder is er een website en een facebookpagina. Dan hebben we ook een programmaboekje voor de jaarlijkse activiteiten van de commissie van Vorming en Toerusting. Zo kan iedereen die dat wil, op de hoogte zijn van wat er gebeurt, wat er te doen is in de kerk.’

Wat voor soort activiteiten bieden jullie aan?
‘We hebben ouderenmiddagen. Aangezien er steeds minder ouderen zijn vragen we ons af of het een middag met een programma moet zijn of maken we er gewoon een ontmoetingsmiddag van? Eens per maand houden we een Anders Kerk Zijn (AKZ) kerkdienst. Met deze diensten proberen we mensen te bereiken die normaal niet in de kerk komen. We zoeken steeds naar nieuwe dingen om zichtbaar te zijn voor het hele dorp. We organiseren lezingen die breed opgezet en laagdrempelig zijn maar wel stof tot nadenken geven. Zo hebben we bijvoorbeeld weerman Reinier van den Berg hier gehad met een lezing over natuurlijk het weer maar ook met een link naar duurzaamheid. Oud-pastoor Patrick Kuipers komt hier in februari een lezing houden over de priesteropleiding. We hebben ook een keer een muziekworkshop in de dienst gehad. Onlangs was de eerste versie van de stiltewandeling. Verder organiseren we een high tea met stof tot nadenken, een Kerkproeverij, een laagdrempelige dienst waarin mensen (weer) kunnen kennismaken met wat er in een eredienst gebeurt. Op woensdagmorgen is er koffiedrinken voor iedereen die dat wil, kerkelijk of niet-kerkelijk betrokken.’
In het gesprek wordt duidelijk dat Hans Hinkamp naar verbinding zoekt, binnen de kerk maar ook daarbuiten. Zo schrijft hij sinds het begin van corona om de week een column in de ELNA. ‘Het is de uitdaging om elke keer opnieuw een stuk te schrijven dat een glimlach op het gezicht brengt. Niet belerend, geen klaagzang. Ik probeer mensen een hart onder de riem te steken in deze tijden.’ Hij krijgt daar positieve reacties op. Ook van mensen buiten de kerk. Op mijn verbaasde opmerking dat hij daar tijd voor heeft antwoordt Hans Hinkamp: ‘Dat is een keuze! Of je trekt je terug uit de samenleving of je gaat zoeken naar alternatieven, wat er wel kan. Zo hebben we een eigen memoryspel uitgebracht in coronatijd en uitgedeeld aan de leden van de kerk met het idee: Denk aan ons, wij denken aan jullie. Die waardering zien we ook terug in de opbrengst van kerkbalans. We zitten nu in de plus. Niet heel hoog maar laten we zeggen dat er een stijgende lijn zichtbaar is. Kerkrentmeesters zijn naar de landelijke voorlichting Kerkbalans geweest en die hebben daar nieuwe ideeën opgedaan. We schrijven de verschillende doelgroepen in onze gemeente elk met een eigen brief aan waarin we uitleggen wat we met het geld voor hun specifieke groep willen doen. We hebben aan de opbrengst gemerkt dat dat gewaardeerd wordt.’ Hans Hinkamp vervolgt: ‘We willen een open kerk zijn, een open kerkgemeenschap zonder oordelen. Mensen moeten het gevoel hebben dat ze hun verhaal kwijt kunnen, dat ze zichzelf mogen zijn. Ze hoeven het niet altijd met me eens te zijn.’ Ook met andere kerkgemeenschappen wordt verbinding gezocht zoals blijkt uit het Passion-project. Inmiddels heet het Passion Achterhoek en wordt er samengewerkt met andere partijen. Bij de Top-2000 kerkdiensten wordt er met andere plaatsen samengewerkt, zoals Aalten. ‘We willen ook graag buiten het kerkgebouw zichtbaar worden. Dit jaar kunnen kerstmarkten opnieuw niet doorgaan. Ik zit nu te denken aan een Kerstchallenge, een idee ontleend aan de landelijke kerk maar wel aangepast. Er komt een wandelroute door het dorp met op een aantal plekken QR-codes waarmee je een filmfragment te zien krijgt of een vraag waarover je kunt nadenken. Het mooiste zou zijn wanneer die wandeling eindigt hier in de kerk en iedereen een lichtje kan aansteken en een kaart met een wens of andere gedachte kan ophangen.’

Dat je hoop hebt, is duidelijk. Waar haal je de inspiratie vandaan?
‘Mijn inspiratie is dat ik de verhalen van het Evangelie wil doorgeven. Ik wil mensen een steuntje in de rug geven, duidelijk maken dat het soms verkeerd kan gaan in je leven maar dat er altijd mensen zijn die je willen helpen. Dat bemoedigt mij. Dat geeft mij hoop. En voor mezelf vind ik dat het geloof de moeite waard is om geleefd te worden. Ik ben blij dat ik nieuwe dingen mag bedenken. Ik krijg veel speelruimte en doe het samen met anderen. Als iets niet goed uitpakt, zeggen we hier: ‘Er gaat nooit iets fout. Soms gaat iets anders.’ Dat haalt veel spanning uit de lucht. Er heerst hier een gemoedelijke sfeer. Het is hier goed toeven. Lichtenvoorde is voor mij een warme plek.’
Tekst: Liesbeth Greijdanus