Overdenking

                                                                                                  Door ds. F. de Jong

Verslaving


Een van de heftigste zaken waar een gezin mee te maken kan hebben is verslaving, of het nu een ouder of kind betreft. Lange tijd was mijn ervaring hiermee meer theoretisch dan praktisch, maar in het werk van predikant en door ervaring in familie en vriendenkring kan het zomaar de kop opsteken, heb ik gemerkt. Plotseling tref je een huis aan waar het een bende is, in een hoekje lijntjes met poeder liggen en de zon niet meer schijnt. Letterlijk en figuurlijk. Een misverstand dat vaak te horen is over verslaving is het idee dat iemand het ‘gewoon’ kan laten staan. Het is dan een ‘keuze’ om al dan niet dat glas bier te pakken of dat lijntje coke te leggen. Het is dan vooral een moreel probleem: als je een goed mens bent, kies je toch anders? Dan kies je toch voor de mensen om je heen en voor jezelf? Zeg gewoon nee…. Als het zo simpel was, was het geen verslaving. Tegenwoordig wordt het door professionele behandelaars meer gezien als een ziekte. De onmogelijkheid om de drugs te laten liggen of het glas te laten staan is nu juist de kern van het probleem. Het ‘beloningssysteem’ in onze hersenen zelf verandert door verslaving. Dat wil zeggen dat je hersenen nog gevoeliger worden voor het stofje in je hersenen dat wordt aangemaakt als je iets doet waar je je goed van voelt; dopamine. Je lichaam verandert, je behoefte neemt toe. En er lijkt geen einde aan.
Tegelijkertijd zijn er ook behandelaars die het liever niet over een ziekte hebben, want dat zou kunnen betekenen dat je er niets aan kunt doen. Gelukkig is er met goede hulp, inzet en hoop veel te bereiken. De verslaving hoeft niet je hele leven voor altijd te tekenen. Hoe erg het ook is, je bent niet je verslaving. Vanuit mijn geloof zeg ik zelfs: zelfs als je verslaafd blijft, bén je niet je verslaving. Wat je bent, in de kern, is een geliefd kind van God. Verslaving ontstaat vaak waar je je niet geliefd voelt, om wat voor reden dan ook. Verslaving heeft een oorzaak die vaak genoeg te maken heeft met omstandigheden waar de verslaafde weinig aan kon doen. Dat is ook de reden dat dit bekende gebed wereldwijd geregeld gebruikt wordt bij de Anonieme Alcoholisten. Een gebed dat past bij verslaving, en waar naar mijn mening veel mensen wat aan kunnen hebben, waar je ook mee te maken hebt.

God, schenk me
kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen,
moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen
en wijsheid om het verschil hiertussen te zien.